Zonnepaneeldeeltjes: de nieuwe omgewaaide bomen

Verzekeringsdilemma's

Daar begint de onzekerheid. Brandpolissen dekken doorgaans opruimkosten, maar vaak slechts tot een percentage van de verzekerde som. Bij grote branden kan dat onvoldoende blijken. “Je krijgt dan te maken met claims van perceeleigenaren in de omgeving die hun terrein moeten opruimen,” zegt Patrick. “En dan rijst de vraag: valt dit allemaal binnen je brandpolis?” Een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB) lijkt een logisch vangnet, maar daar knelt het. Omdat de opruimplicht niet voortvloeit uit een onrechtmatige daad maar uit maatschappelijke zorgvuldigheid (artikel 3:299 BW), is het onduidelijk of er dekking is onder de AVB. Ook milieuschadeverzekeringen bieden slechts beperkt soelaas. Het gevolg: bedrijven kunnen worden geconfronteerd met forse opruimkosten zonder volledig vangnet.

Casuïstiek en bewustwording

Dat dit geen theoretisch probleem is, blijkt uit de praktijk. Collega’s signaleren casussen waarin discussie ontstaat over wie opdraait voor de kosten. “Dat maakt duidelijk dat bedrijven en verzekeraars hier nú over na moeten denken,” zegt Patrick. Heldere afspraken tussen pandeigenaren en exploitanten van zonnepanelen zijn volgens hem cruciaal, net als bewust risicomanagement door makelaars. “Bedrijven realiseren zich vaak niet of onvoldoende dat hun groene investering ook tot ongedekte claims kan leiden.”

De markt in beweging

Hoe de toekomst eruitziet? Patrick acht het niet uitgesloten dat regelgeving strenger wordt.

“Net als bij asbest of PFAS kan de norm verschuiven. Als er strengere eisen komen voor opruiming, nemen ook de kosten en dus het belang van adequate polisdekking toe.” 

De vraag is waar de oplossing ligt: in het aanpassen van polisvoorwaarden of in een bredere regeling binnen de verzekeringsmarkt. Patrick ziet dat laatste niet als ondenkbaar. “Je kunt je voorstellen dat verzekeraars, net als in het verleden bij de bedrijfsregeling brandregres, onderling afspraken maken over hoe je met dit soort opruimingskosten omgaat. Want het risico bestaat dat je straks claims krijgt die deels onder de brandpolis vallen en deels onder een AVB. Dan ontstaat samenloop en rijst de vraag: bij wie moet je zijn?” 

Volgens hem is dat precies het punt waar de markt nu tegenaan loopt. Brandverzekeraars dekken deels opruimingskosten op zowel eigen als andermans terrein. Aansprakelijkheidsverzekeraars vergoeden mogelijk geen kosten die voortkomen uit artikel 3:299 BW, in ieder geval niet voor de deeltjes op eigen terrein. En ondertussen zit de eigenaar van het pand of de exploitant van de panelen klem, met veel onzekerheid tot gevolg. 

Daar komt bij dat de verantwoordelijkheden niet altijd helder zijn. De eigenaar van het gebouw hoeft niet dezelfde te zijn als de eigenaar van de panelen; vaak worden daken verhuurd aan gespecialiseerde exploitanten. “Dan is het de vraag wie je moet aanspreken: de gebouweigenaar, de exploitant of misschien allebei? Die onduidelijkheid maakt dat het zaak is om contractueel goed vast te leggen wie verantwoordelijk is als er opruimkosten volgen.”