De verzekerbaarheid van bedrijven actief op de Amerikaanse markt
De Verenigde Staten vormen voor veel Europese bedrijven een aantrekkelijke, maar risicovolle markt. Wie daar producten of diensten aanbiedt, krijgt te maken met een ander rechtsstelsel en een andere claimcultuur, die kunnen leiden tot hoge juridische kosten. Gerben van Dijk en Robert Dijkhuizen kennen die realiteit van dichtbij vanuit hun expertise in aansprakelijkheid en verzekeringen.
De Amerikaanse claimcultuur
“De VS was en is een risicovolle markt,” zegt Robert, die zijn loopbaan begon in de advocatuur voordat hij overstapte naar de verzekeringswereld. “Het verschil met Europa zit niet alleen in de omvang van de claims, maar vooral in het juridische systeem. Zo kan men in de VS ook in een civiele zaak geconfronteerd worden met juryrechtspraak. Dat betekent dat de uitkomst van een zaak veel minder voorspelbaar is. Bovendien zijn massaclaims en punitive damages - schadevergoedingen met een bestraffend karakter - daar dagelijkse kost.”
“Het Amerikaanse systeem is gebaseerd op common law, daar waar het Nederlandse systeem is gebaseerd op civil law. De Amerikaanse rechter kijkt vooral naar eerdere uitspraken. Precedentrecht is leidend terwijl staten hun eigen jurisprudentie hebben. Daardoor is het onmogelijk om eenduidig te zeggen: zó werkt het recht in de VS.”
Productwaarschuwingen en claims: de lat ligt steeds hoger
Volgens Gerben zien verzekeraars een duidelijke trend: de eisen aan productinformatie en veiligheidswaarschuwingen worden steeds strenger: “In de VS ligt meer verantwoordelijkheid bij producenten. Claims wegens failure to warn - onvoldoende waarschuwing bij gebruik - komen dan ook veel voor. Exporterende bedrijven moeten dus niet alleen veilige producten leveren, maar ook voldoen aan de vaak strengere Amerikaanse standaarden.” Hij noemt Philips als bekend voorbeeld, dat in de VS te maken kreeg met claims rond defecte beademingsapparatuur. “Zo’n zaak laat zien hoe snel de juridische storm kan losbreken - en hoe belangrijk transparantie is.”
Aanvullend acceptatieproces
“We zien gelukkig vaak dat bedrijven zich bewust zijn van de extra risico’s van de Amerikaanse markt,” zegt Gerben. “Voor de beoordeling van het risico hanteren wij een aanvullende vragenlijst. We kijken naar de aard van producten of diensten, we beoordelen of er wordt voldaan aan de geldende wet- en regelgeving en wegen het soort eindgebruiker mee. Consumentenproducten - zeker voor kinderen - staan bovenaan de risicolijst. Een bedrijf dat al jaren probleemloos levert in Europa heeft een lager risicoprofiel dan een start-up die meteen overzee gaat.”
De rol van de verzekeraar: lokale expertise en snel handelen
Wanneer een VS-claim binnenkomt, schakelt Markel in beginsel direct lokale expertise in. “We laten bij voorkeur een Amerikaanse collega meekijken,” zegt Robert. “Die kent de specifieke wet- en regelgeving, maar ook de lokale advocaten. Het benoemen van de juiste advocaat in een zaak is essentieel voor het verdere verloop daarvan. In de VS kunnen advocaatkosten aanzienlijk zijn, des te meer reden voor een verzekerde om direct de juiste advocaat in te schakelen.
In één zaak kan het voorkomen dat we met verschillende soorten advocaten werken: een defense counsel die de verzekerde bijstaat en een monitoring counsel die namens de verzekeraar meekijkt. In sommige lastige gevallen moet gebruik gemaakt worden van een coverage counsel die de verzekeraar adviseert over de polisdekking. Al met al een complex samenspel van belangen. Gerben: “Daarom is preventie zo belangrijk. We adviseren verzekerden om hun contracten, kwaliteitsprocedures en waarschuwingen te laten toetsen voordat ze de Amerikaanse markt betreden. Dat is veel goedkoper dan achteraf procederen.”
Het claimproces: van dagvaarding tot schikking
Wie eenmaal in een Amerikaanse procedure belandt, merkt hoe intensief die is. “De discovery phase - waarin relevante informatie wordt opgevraagd - kan enorm belastend voor een verzekerde zijn,” zegt Robert. “Advocaten vragen toegang tot interne documenten en e-mails; dat proces kan lang duren en kostbaar zijn. Er zijn advocaten die hierin gespecialiseerd zijn.” En dan moet het inhoudelijke proces nog beginnen. Daarom kiest Markel vaak voor een pragmatische aanpak. “In de VS is mediation een gebruikelijke praktijk. Een (vroegtijdige) schikking kan voor alle betrokken partijen beter zijn dan jarenlang procederen.”
Zorgvuldigheid als kernwaarde: het risico van ‘bad faith’
“Markel staat voor een zorgvuldige schadeafwikkeling. Dat is wat Markel verkoopt. Die zorgvuldigheid komt in de VS van pas, omdat de VS een zogenaamde bad faith actie kent. Als een verzekeraar zich bij de schadebehandeling onredelijk opstelt - bijvoorbeeld door informatie achter te houden of onnodig traag te handelen - kan hij daarvoor zelf aansprakelijk worden gesteld. Dan ligt de schade niet alleen bij de verzekerde, maar ook bij de verzekeraar. Dat risico dienen verzekeraars serieus te nemen. Gelukkig zijn onze interne processen erop gericht om claims zorgvuldig, snel en transparant af te handelen,’’ vult Robert aan.
Preventie en vooruitblik: hoe bedrijven zich kunnen wapenen
Wat kunnen Europese bedrijven doen om hun aansprakelijkheidsrisico’s in de VS te verkleinen? Volgens beiden begint het bij kennis en naleving. “Ken de wet- en regelgeving, hoe complex ook,” zegt Gerben. “Zorg dat je productdocumentatie voldoet aan Amerikaanse eisen en dat je juridisch advies inwint vóórdat je daar de markt opgaat.” Robert vult aan: “Zorg voor duidelijke contracten en blijf transparant. Als er iets misgaat, communiceer dan zo spoedig mogelijk, natuurlijk na overleg met een advocaat. De Amerikaanse markt is veeleisend, maar met de juiste voorbereiding, een goede aansprakelijkheidsverzekering en deskundige begeleiding kun je de risico’s beheersbaar houden.”