| Historie | ||||
|
Geschiedenis van de Assurantiebeurzen
Assurantiebeurzen zijn aanvankelijk ontstaan op centrale plaatsen waar handel werd gedreven.Kopers en verkopers, die veel geld investeerden in goederen, kregen vanwege de grote risico's bij het transport van die goederen behoefte aan een verzekering. Aanvankelijk waren het dan ook de goederenmakelaars en groothandelaren, die op grond van een volmacht van een maatschappij, goederen en voorraden in dekking namen. De eerste beurzen ontstonden in de 16e eeuw in Italië, destijds de bakermat van de Europese handel. Men neemt daarom aan dat de naam beurs is afgeleid van het latijnse bursa: geldbuidel. Toen de economische betekenis van Italië afnam en het centrum van de handel zich naar het noorden verplaatste, werd er in de bloeiende havenstad Brugge een beurs opgericht. Omdat Italiaanse handelaren in Brugge het huis van de familie Van der Beurse gebruikten als ontmoetingsplaats, bestaat er ook een theorie die stelt dat de naam "beurs" daarvan afkomstig is. Hoe het ook zij, Brugge had al snel de pech dat het Zwin dichtslibde, waardoor de stad onbereikbaar werd voor grote schepen. Kooplieden en verzekeraars verlegden daarop hun werkterrein naar Antwerpen. Nadat Parma in 1585 Antwerpen had veroverd en Holland en Zeeland als antwoord daarop de Schelde afsloten, verplaatste de handel zich naar Amsterdam en begint voor ons land de Gouden Eeuw. Terzelfder tijd begint ook Rotterdam, met zijn haven, zich steeds meer te ontwikkelen tot een internationaal handels- en vervoerscentrum, met een daaraan gekoppelde toenemende behoefte aan verzekeringen. Vanaf de Gouden Eeuw kennen onze assurantiebeurzen in architectonisch opzicht een rijke historie, die vervlochten is met het economisch wel en wee van het geografisch gebied, dat later Nederland zou worden. De Rotterdamse Assurantie Beurs Uit de annalen blijkt dat in Rotterdam al in 1598, een apart beursgebouw werd opgericht voor handel en verzekeringen. Dit gebouw, gelegen aan het Haringvliet N.Z., werd al spoedig te klein, reden waarom de beurs in 1635 haar activiteiten verlegde naar een overdekte plaats op de vismarkt, vlakbij de Gapersbrug. In hetzelfde jaar werd in Rotterdam een "Camer van Assurantie" opgericht, bedoeld om toezicht te houden op het verzekeringsbedrijf. Nadat in 1720 de "Maatschappij van Assurantie, Discontering en Beleening der Stad Rotterdam", de oudste nog bestaande schadeverzekeringsmaatschappij van het Europese vasteland, werd opgericht, groeide de verzekeringsmarkt aanzienlijk. De beurs bij de Gapersbrug werd daarom te klein en in 1736 betrok men een nieuw gebouw op de hoek van de Blaak en West-Nieuwland. Dit gebouw, dat in 1867 naar het voorbeeld van het Londense Crystal Palace werd voorzien van een glazen overkapping, werd op 14 mei 1940 volledig verwoest door Duitse bommen. In 1936 was men echter begonnen met de bouw van het huidige - vierde in de reeks - beursgebouw, op de hoek van de Coolsingel en Hoogstraat. De nieuwbouw kon - hoewel eveneens beschadigd - in juni 1941 tussen de toen nog troosteloze ruïnes aan de Coolsingel in gebruik worden genomen en was op 8 mei 1945 het middelpunt van talrijke bevrijdings-manifestaties. In 1983 werd de geheel gemoderniseerde Rotterdamse Assurantie Beurs geopend door burgemeester Dr. A. Peper, die het paard begeleidde dat de deurenopentrok. Sedertdien staat het trekpaard als symbool voor de Rotterdamse Assurantie Beurs. Op 25 november 1987 werd de 23 verdiepingen tellende groene WTC-toren, welke vanuit de beurshal verrijst, geopend door H.M. Koningin Beatrix, waarmede het beursgebouw de naam Beurs-World Trade Center verkreeg. In deze vergrote beurs is een scala van diensten samengebundeld, zoals het World Trade Center, de Kamer van Koophandel, de schippers- en graanbeurs. Na 1 januari 2004 kwam er een einde aan de fysieke beurs in verband met de invoering van het e-ABS-systeem. De Amsterdamse Assurantie Beurs De eerste beurs in Amsterdam, in gebruik genomen in 1611, werd gebouwd door stadsarchitect Hendrick de Keyser. Het was een in Italiaanse stijl opgetrokken gebouw, met een grote open binnenplaats, omringd door galerijen. De beurs van De Keyser was gebouwd op een brug met vijf bogen over het toenmalige Rokin-kanaal. Tegen het einde van de 17e eeuw nam de betekenis van Amsterdam als centraal handelscentrum af en begon het beursgebouw, als sloot het zich bij deze neergang aan, te verzakken. In de loop van de 18e eeuw nam de onttakeling van het beursgebouw zodanige vormen aan dat het onbruikbaar werd. De tuinarchitect en bollenkweker Jan David Zocher kreeg in 1836 de opdracht een nieuw beursgebouw te ontwerpen aan de Dam, op de plaats waar tegenwoordig de Bijenkorf gevestigd is. Zochers beurs was een imitatie van een Griekse tempel, met grote statige zuilen. Het gebouw was aan alle kanten open, met als gevolg dat de wind er vrij spel had. Dit is de reden waarom het al in 1848 gesloten werd. In 1884 werd een prijsvraag uitgeschreven voor een ontwerp voor weer een nieuw beursgebouw. Uit de inzendingen werd die van de architect H.P. Berlage gekozen. De Beurs van Berlage, in 1903 door H.M. Koningin Wilhelmina officeel geopend, kreeg in het begin veel kritiek te verduren. De inwoners van Amsterdam vonden hetgebouw meer op een fabriek dan op een statige ontmoetingsplaats van handelaren lijken. Die kritiek is echter in de loop der tijd geheel verstomd en tegenwoordig wordt Berlage's ontwerp beschouwd als de markering van het afscheid van de 19e eeuwse imitatiestijlen en het begin van de moderne functionele architectuur. Evenals in de twee voorgaande beursgebouwen, waren ook in de Beurs van Berlage aanvankelijk meerdere "beurzen" gevestigd: verschillende handelsbeurzen, de effecten-beurs en de assurantiebeurs. In de loop van deze eeuw vertrokken al deze beurzen naar andere onderkomens. Als een van de laatsten verliet in 1982 de Assurantiebeurs de creatie van Berlage. Van 1982 tot november 1988 vond de beurs een onderkomen in kantoorgebouw "Noortse Bosch" aan de Vijzelgracht te Amsterdam. Aangezien dat gebouw niet aan de verwachtingen voldeed en een beursvloer node werd gemist, werd besloten een nieuwe beurs te bouwen. In 14 maanden tijd werd de bouw voltooid en in december 1988 nam men zijn intrek in het nieuwe, ruim opgezette gebouw aan de Strawinskylaan, schuin tegenover het World Trade Center. Op 3 maart 1989 werd de Assurantiebeurs officieel geopend door Z.K.H. Prins Claus. Hoewel eenvoudig van bouwvorm was het ontwerp zo karakteristiek dat de Assurantiebeurs ook op grotere afstand duidelijk te herkennen was. De gevel van het gebouw bestond uit gladde witte en spiegelende vlakken. Roltrappen voerden van de centrale vloer naar de galerij. Het geheel was overdekt door een imposante glaskoepel. Alle kantoren hadden glazen wanden, wat ook de visuele communicatie ten goede kwam. Na 1 januari 2004 kwam er een einde aan de fysieke beurs in verband met de invoering van het e-ABS-systeem. Verzekeringen Aanvankelijk werden op de beurzen alleen schepen en hun lading verzekerd. Pas in de tweede helft van de 19e eeuw deden brandverzekeringen er hun intrede en nog later verschillende vormen van variaverzekeringen. De Vereniging Nederlandse Assurantie Beurs De Coöperatieve Vereniging Nederlandse Assurantie Beurs B.A. (VNAB) bestaat sinds 1986 in haar huidige vorm. Daarvoor bestonden er tal van organisaties die op enigerlei wijze met de Assurantiebeurzen en co-assurantie van doen hadden. Het begon allemaal met het centraal verwerken van polissen van verzekeringen die in co-assurantie werden gesloten. In 1964 werd in Rotterdam de Assurantie Boekings Centrale (ABC) opgericht.De ABC verwerkte als boekingskantoor de premie- en schadeboekingen tussen assuradeuren (gevolmachtigd agenten) en de door hen vertegenwoordigde maatschappijen. In aanvang ging het hier alleen om transportverzekeringen. In 1966 werd in Amsterdam het Beurs Boekings Bureau (BBB) opgericht. Dit bureau kende een ander boekingstraject dan het Rotterdamse boekingskantoor; hier werden namelijk de boekingen verwerkt tussen de makelaars en de assuradeuren en verder naar maatschappijen. In eerste instantie werden alleen brandpolissen geboekt. In de loop der jaren ontstond een samenwerking tussen de beide kantoren, waarbij de twee boekingssystemen elkaar aanvulden. Resultaat hiervan was dat het hele traject, makelaar - assuradeur - maatschappij, administratief werd verwerkt voor zowel brand als transport. De administratieve verwerking die nu binnen de huidige VNAB plaatsvindt betreft de premie- en schadeboekingen tussen makelaars en verzekeraars, waarbij onder verzekeraars zowel verzekeringsmaatschappijen als gevolmachtigd agenten worden verstaan. Ondertussen werd in 1972 door makelaars en verzekeraars de Vereniging Nederlandse Assurantiebeurs (vNAB) opgericht met als doel het co-assurantieverkeer aan de assurantiebeurzen in Amsterdam en Rotterdam te bevorderen. Dit doel wilde zij bereiken door: 1. De co-assurantiemarkt meer te profileren; 2. Het administratieve proces te verbeteren. Gezien de tegenstrijdige belangen van makelaars en verzekeraars verliep de ontwikkeling van deze organisatie niet zoals gedacht en werden geen concrete zaken uitgewerkt. De verzekeraars, die co-assurantie verkopen, vonden dat zij het voortouw moesten nemen. Daarom werd in 1983 de Organisatie van Co-assurantie Assuradeuren (OCA) opgericht, waarvan alleen verzekeraars lid waren. Onder de vlag van de OCA zou een aantal regels van algemene aard, maar vooral van administratief-organisatorische aard worden geformuleerd. In hetzelfde jaar dat de OCA werd opgericht fuseerden het Amsterdamse en Rotterdamse boekingskantoor en werd de administratieve verwerking in één administratief systeem samengevoegd. De nieuwe organisatie droeg de naam Centraal Bureau Co-assurantie (CBC). Inmiddels werd toch duidelijk dat de co-assurantiemarkt door twee partijen 'gemaakt' moet worden waarbij verzekeraars het voortouw behoren te nemen. Een samenwerkings-verband tussen makelaars en verzekeraars werd als noodzakelijk ervaren om een sterke markt neer te zetten. In 1986 werd dit unieke samenwerkingsverband tussen makelaars en verzekeraars weer nieuw leven ingeblazen. De drie op dat moment bestaande organisaties, te weten vNAB, OCA en CBC, werden samengevoegd tot één organisatie. Dus zowel de administratieve clearing van de polisboekingen, als alle andere gezamenlijke belangen aangaande de co-assurantiemarkt werden voortaan vanuit één nieuwe vereniging - de VNAB - geïnitieerd. Voor de administratieve verwerking werd in 1991 een nieuw systeem ingevoerd het zogenaamde Beurs Clearing Systeem (BCS), hetgeen een nieuwe stap betekende naar efficiencyverbetering. In 2000 werd het BSC overgedragen aan ABZ. In de loop van het jaar 2003 werd door de VNAB e-ABS ingevoerd. ◄ TERUG |
||||